Het leven is geen checklist

Vastlegdrang

Het begon met Goodreads—een sociaal netwerk voor boekenliefhebbers: boeken verzamelen die je wilt lezen en afvinken welke je uithebt, alles onder het toeziend oog van je vrienden. Later vond ik vergelijkbare apps om films en series bij te houden. Toen ik ging sporten, kwamen er maar liefst drie ‘vastleg-apps’ bij: één voor mijn calorieën en gewicht, één voor de rondjes die ik fietste en één voor mijn voortgang in krachttraining. Mijn meditatie-app hield een gedetailleerd overzicht bij van wanneer ik mediteerde en een slaap-app toonde mij iedere ochtend op basis van ondoorgrondbare variabelen een grafiek van mijn nachtrust.

Ik blijk niet de enige te zijn met een vastlegdrang. Stappentellers zijn al jaren booming en er zijn apps om alles wat los zit vast te leggen: van de biertjes die je hebt gedronken tot de planten die in je tuin staan. Ik heb vandaag 271 calorieën verbrand met 10.228 stappen. Ik heb dit indrukwekkende boek gelezen. Ik heb een limited edition IPA-biertje gebrouwen door een paar gasten in een garage gedronken. Het vastleggen werd een doel op zich en dat begon me meer en meer tegen te staan. Waarom deed ik dit nog?

Zoeken in mijzelf vond ik een antwoord: controle. Als we heel eerlijk tegen onszelf zijn, hebben we geen idee wat we moeten doen met de beperkte tijd die ons gegeven is en dat maakt ons doodsbang. Maar als we ons stappendoel hebben gehaald, kunnen we dat in ieder geval afvinken. Kijk eens wat ik heb bereikt. Dus vinken we nog maar een vakje af. En nog één. Net zo lang tot we zelf beginnen te geloven dat we weten waar we mee bezig zijn. En we begraven onze angst diep onder die illusie.

Maar met de angst begraven we ook alle mooie en onverwachte dingen die de onbeheersbaarheid van het bestaan met zich meebrengt. Waarom zou je een nieuw boek oppakken als je nog tien andere boeken hebt om af te vinken? Waarom zou je wat gaan drinken met vrienden als je zo dicht bij je doel van tien dagen minder dan 2000 calorieën bent? Waarom zou je er überhaupt nog op uitgaan? Welk vakje kun je daarmee afvinken?

Uiteindelijk heb ik de apps maar weer verwijderd en ben ik zojuist met een niet-_limited edition_ Hertog Jan in mijn hand aan het zoveelste nieuwe boek begonnen zonder de vorige af te maken. Misschien is het leven er niet om vastgelegd te worden.

Oorspronkelijk verschenen in Volzin